Simbolikong kahulugan ng bilang 13: mula sa arkaikong pinto hanggang sa modernong marginalisasyon

Pagpasok: Ang bilang sa hangganan ng sistema

Ang bilang 13 ay nasa isang unikong at paradoksal na posisyon sa simbolikong universal. Ito ay isang bilang na sumasira sa karaniwang, "kumpleto" na duzena (12) — istruktura na nasa batayan ng maraming kosmologikal at sosyal na modelo (12 buwan, 12 mga zodiakal na simbolo, 12 apostol, 12 plemeng Israel). Ang simbolika ng 13 ay ipinanganak mula sa ganitong pagkasira — ito ay bilang ng "nakasira", ang elemento na lumalabas sa di-ustadong kaayusan. Ang kanyang kahulugan ay lumalakad sa pagitan ng negatibong (masamang, sataniko) at positibong (bilang ng pagbabago, pagbubuntis laban sa dogma), na gawin itong isa sa pinaka-maluwang at kultural na pinagmulan na simbolo.

1. Arkaikong at mitolohikal na pinagmulan: buwanang siklo at pambabae na pasya

Ang istoriko na negatibong pananaw sa 13 ay maaaring nasa buwanang kalendaryo.

Ang buwanang taon at "nakasira" na buwan: Ang taon ng araw (~365 araw) ay halos 11 araw mas mahaba kaysa sa 12 buwanang siklo (~354 araw). Upang sinkronisahin ang buwanang at arawang ritmo, halos sa tatlong taon ay kinakailangang magdagdag ng labingtatlong buwan — isang pagsasama, "di-norma", na sumasira sa magandang bilang. Ang buwan na ito ay maaaring ayon sa kaguluhan, sa kawalan ng tiyak na pagpasya.

Ugnayan sa pambabae na siklo: Ang pangkaraniwang bilang ng mensyular na siklo sa isang taon ay 13, na sa kultural na tradisyon ng pambabae ay maaaring magbigay ng tabu at ugnayan sa "di-masayang" at walang tiyak na pagpasya.

Skandinavikong mitolohiya: Sa awit na "Hymn of Tryggvasson" ng eddic poem, sinasabi na ang 13 na tao ang dumating sa pagtitipon sa mga diyos sa Valhalla — 12 aso at Loki, diyos ng kasikatan at panlilinlang, na sa wakas ay nagpasimula ng kamatayan ng mahal na diyos na Balder. Narito ang 13 sa unang pagkakaroon sa tradisyon ng Europa bilang isang bilang na nagbibigay ng kamatayan at kaguluhan dahil sa presensya ng "nakasira", ang mapanirang-pirang elemento.

2. Kristiyanong tradisyon: Tanggal na Pagkakasundo at pagdanasan

Ang pinakakilala sa kanluran na pinagmulan ng kawalang-kwenta — ang Tanggal na Pagkakasundo. Sa tabernakulo, nagtipon si Hesus Christo at 12 apostol — sa kabuuan 13 tao. Ang labingtatlong, ang "nakasira" ay si Judas Iscariot, na sa wakas ay nagdanasan sa Tagapagturo. Sa gayon, ang 13 ay naging simbolo ng pagdanasan, kamatayan at kaguluhan. Ang ugnayang ito ay nadagdagan dahil sa pagkakaroon ng kamatayan sa Biyernes, na nagbigay ng kultural na takot sa Biyernes, 13.

Isang kagiliw-giliw na katotohanan: Ang takot sa bilang 13 ay may opisyal na pangalan — "triskaidekaphobia" (mula sa Griyego tris — tatlong, kai — at, deka — sampu, phobos — takot). Inilunsad ito ng Amerikanong sikolohista na si Isaac Myers sa mga unang bahagi ng ika-20 siglo. Paradoxiko, ngunit ang takot ay napakalakas na ito ay nakakaapekto sa arkitektura at imprastraktura: sa maraming skyscraper sa Estados Unidos at Europa ay wala ang labingtatlong palapag (nagpapatuloy ang numerasyon mula sa labingdalawa hanggang sa labingapat), sa mga eroplano ay wala ang labingtatlong hanay ng upuan.

3. Positibong at esotericong pagsasakop: pagbabago at pagbubuntis

Hindi lahat ng tradisyon ay nagdadala ng negatibong 13.

Iudayang tradisyon: Sa iudaismo, ang 13 ay bilang ng kalayaan at kahabaguan. Sa edad na 13, ang batang lalaki ay nanggagaling sa bar-mitzva, na naging buong miyembro ng komunidad. Ang Diyos sa Kabala ay may labingtatlong katangian ng kahabaguan (Midrash Shmot Rabbah). Dito, ang 13 ay hindi nakasira, kundi nagdagdag ng bagong, mas mataas na antas sa kumpleto na 12.

Ang sinaunang kultura ng Amerika: Para sa mga Maya at Azteca, ang 13 ay isang sasakral na bilang na nauugnay sa kosmologiya ng panahon. Sa kalendaryo ng Maya, ang Cakchiquel ay may labingtatlong bilang at dalawampung simbolo, na bumubuo ng 260-araw na siklo. Ang labingtatlong ay tinuturing bilang bilang ng mga kalawakan o mga antas ng kaligtasan, ang mga antas ng paglalakbay sa boses.

Ang modernong esotericismo at pagkakasama: Sa vikkanikong tradisyon at modernong pagkakasama, ang 13 ay bilang ng buwan sa isang taon at, sa gayon, bilang ng buwan ng buwan at mga pagtitipon ng mga babae (covens). Ito ay bilang ng pagkakaroon ng siklo, ng kalikasan at ng pambabae na lakas, na napagkakontra sa pambabae na takot ng pambabae.

Tarot: Ang labingtatlong kartang sa Major Arcana ay ang "Kamatayan". Gayunpaman, sa tarot, ang kartang ito ay bihira na nangangahulugan ang pisikal na kamatayan. Ang kanyang kahulugan ay ang pagtatapos ng siklo, ang malalim na pagbabago, ang paglaya mula sa lumang at paglilipat sa bagong. Ito ay isang positibong, kahit mahirap, bilang ng pagpapaunlad.

4. Kultural at modernong konnotasyon: pagbubuntis at marginalisasyon

Ang kasaysayan ng Amerika: Sa likod ng isang dolyar na kupon, mayroong isang hindi tapus na piramide na may labingtatlong tahuan (simbolo ng 13 na unang estado). Sa ibabaw nito ay ang "Oko ng Pag-iisip" sa triyanggulo. Dito, ang 13 ay bilang ng paglulunsad, ng pagsisimula, ng paglaban para sa kalayaan. Ang 13 ay bilang ng paglulunsad, ng pagsisimula, ng paglaban para sa kalayaan.

Pop kultura at pagbubuntis: Maraming grupo ng musika, lalo na sa mga genre ng punk at metal, ay gumagamit ng bilang 13 sa pangalan at simbolika bilang isang simbolo ng pagbubuntis, marginalisasyon, paglaban sa mейнстрим at sa Kristiyanong dogma.

Masonismo at esotericong mga samahan: Sa ilang mga loya, ang 13 ay tinuturing bilang bilang ng inisyasyon at paggawa ng pagbabago sa tao at sa mundo.

Isang halimbawa ng sintesis: Ang nobela ni Thomas Pynchon na "The Crying of Lot 49" ay gumagamit ng imahe ng Triscaidekaphobic reaction bilang metafora ng paranoical na paghahanap ng konspirasyon at kahulugan sa isang mapanirang-pirang mundo. Dito, ang 13 ay naging simbolo ng sariling pagtatangka na lumabas sa mga karaniwang pagsasalita ng sistema ng pagsasalita.

Wakas: Ang bilang bilang proyeksiyon ng kultural na takot

Ang simbolikong kahulugan ng bilang 13 ay, sa kabilang banda, isang kasaysayan ng kung paano ang kultura ay nakikipag-ugnay sa pagkasira ng hangganan, ang kawalan ng tiyak na pagpasya at ang paglipat sa transisyon. Ito ay marka ng lahat ng bagay na lumalabas sa karaniwang, kumpleto na sistema (12).

Negatibong polus: Ito ay takot sa kaguluhan, kamatayan, pagdanasan at pambabae na lakas na lumalabas sa ilalim ng kontrol (arkaikong at Kristiyanong pinagmulan).

Positibong polus: Ito ay pagbabago, inisyasyon, kahabaguan at pagpapaunlad, ang pangangailangan para sa paglilipat sa bagong antas ng pag-unlad (Iudayang, esotericong, rebolusyonaryong pagsasakop).

Samakatuwid, ang 13 ay hindi lamang isang bilang, kundi isang kultural na tagapagpahiwatig. Ang pagkakakilanlan nito ay nagpapakita kung gaano kaya ang lipunan ay magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging magiging
© lib.ph

Permanent link to this publication: