Hunyo 10, 2026. Cologne. Ang bayan na alalim sa mga bombahin at mga sunog, ngunit hindi kailanman nangalilimang pangalan. Sa araw na ito at sa susunod na araw, Hunyo 11, lumitaw sa mga daanan ng Cologne 65 bagong pilak na bronse. Mga bantay. Ang ika-3000 na bantay sa kasaysayan ng bayan. Ang seremonya, na tumagal ng dalawang araw, ay hindi lamang isang formalidad, kundi isang aktong pangkabataan at pangpamilyang pag-alaala.
Ang mga bantay (Stolpersteine) ay mga pilak na bronse na may sukat na 10 sa 10 sentimetro, na inilagay sa mga daanan ng kalsada sa harap ng mga tahanan kung saan dati nagkakaroon ng mga biktima ng nasyonalismo. Ang tagapagtatag ng proyekto ay ang Aleman na pintor na si Günther Demnig. Mula 1992, siya ay inilagay ng kanyang sarili ang mahigit 100,000 na bantay sa buong Europa. Sa bawat bantay ay nakalagay ang pangalan, petsa ng kapanganakan, petsa ng deportasyon at lugar ng kamatayan. Ang ideya: ikaw ay naglalakad sa kalsada, hinahatid (bantay) at binabasa. Ikaw ay pinagpalaala. Ikaw ay hindi magpapabaya.
Hunyo 11, 2026 ay naging pangdalawang taon ng pagdiriwang. Sa kalsada ng Rubensstraße 25-27, naunawaan ang ika-3000 na bantay sa Cologne. Ito ay pinaghihiran sa Hana Grünbaum. Hana ay isang Hudyo, na idineportasyon noong 1942 at namatay sa kampo. Ang mga kamag-anak ni Hana, na hinahanap sa pamamagitan ng mga archive, ay dumating sa seremonya mula sa Israel at Estados Unidos. Sila ay umiyak nang inilagay ang bantay sa kalsada. Ang si Günther Demnig, na may halos 80 taon, ay personal na dumalo at tumulong sa paglagay ng mga bato.
Hunyo 10, sa kalsada ng Fischelnher Straße 58, ay naganap ang seremonya para sa pamilya ng Neuharten. Si Kurt Neuharten, kanyang asawa na si Grete at kanilang dalawang anak. Lahat ay pinatay sa Auschwitz. Ang mga kapitbahay, na ngayon ay nabuhay sa bahay na ito, ay lumabas na may bulaklak. Sila ay nagsasabi: «Hindi namin alam, ngunit ngayon ay magpipili kaming maalala». Sa ibang kalsada, sa Kalshoyrer Weg 29, ay inilagay ang mga bantay para kay Otto Richter, na pinatay dahil sa «paghahanda ng paglabag sa batas pambansa» noong 1944. Otto ay isang Komunista. Ang pamangkin na babae ni Otto, isang 20-taong gulang, ay binasa ang isang talambuhay sa Aleman at Iwrit.
Umaga ng Hunyo 10, 9:05, sa Spichernstraße 8 at 10, ay inilagay ang mga bantay para kay Josef Rosenbaum at kanyang anak na babae na si Erna Martha Dahl. Josef ay isang komerciante at miyembro ng Cologne Alpine Club. Siya ay pinatalsik sa club noong 1935. Ang anak na babae ni Erna, na nag-asawa sa «aryo», ay hindi naiwasan. Sila ay idineportasyon sa Riga, kung saan sila ay namatay. Ang Cologne Alpine Club ay nagpadala ng delegasyon upang mag-apologisa. Sila ay inilagay ang edelweiss sa mga bantay.
Bawat bantay ay isang gawa ng kamay. Sa unang pagkakataon, ang kinsayero ay ihihiwalay ang mga titik sa bronse, pagkatapos ay ang mga manggagawa ay inalis ang isang piraso ng kalsada, inilagay ang bantay sa cemento. Lahat ng ito ay tumatagal ng 15 minuto. Sa seremonya, pangkaraniwan ay dumadalo: ang pintor na si Demnig o kanyang mga katulong, ang mga kinatawan ng lungsod, ang mga estudyante, ang mga kapitbahay, ang mga kamag-anak (kung sila ay natagpuan). Ang bantay ay ilagay sa eksaktong lugar kung saan ay ang porog ng bahay. Makasaysayang: ikaw ay sumasalakay dito, ngunit ang pinaka-mahalaga ay ikaw ay hinahatid. Ang pagkakabata ay nangangailangan ng pagsisikap.
Ang unang bantay sa Cologne ay inilagay noong 2003. Mula noon, ang lungsod ay naging isa sa mga pinuno sa Alemanya sa bilang ng Stolpersteine. Ito ay ginawa ng Museum Documentation of the Nazi Period (NS-DOK), na koordinadong hinahanap ang mga biktima at nakikipag-ugnayan sa mga kamag-anak. Noong 2026, ang museo ay nagdiriwang ng ika-30 anibersaryo. Ang direktor ng museo na si Werner Jung ay nagsabi sa seremonya: «Bawat bantay ay isang tao, hindi isang numero».
Hindi lahat sa Cologne ay sumusuporta sa proyekto. May mga may-ari ng bahay na tumatanggi na ilagay ang mga bantay sa kalsada, na nangangahulugan na ito ay isang «pagkukulam». Mayroon din ang pagkakritika: sinasabi na ang bantay ay hindi dapat na ilagay sa lupa kung saan sumasalakay ang mga tao. Sinagot ni Demnig: «Sumasalakay kami sa nakaraan, ngunit hindi dapat namin ito sinisikil». Noong 2026, mayroon ng ilang pagtutol, ngunit ang seremonya ay nangyari walang insidente.
Sa maraming seremonya, dumadalo ang mga estudyante. Binibigyan sila ng mga pamphlet na may mga biyograpiya ng mga biktima. Ang mga guro ay nagtatalakay nito sa klase ng kasaysayan. Ang mga bantay ay hindi lamang mga monumento, kundi «mga aral sa kalsada». Bawat taon, ang mga estudyante na boluntaryo sa Cologne ay nanggagaling sa basura at oksido ang mga bantay. Ito ay isang ritual.
Hunyo 10 at 11, 2026, ang Cologne ay nagdagdag ng 65 pang pangalan sa kanyang listahan ng pamamana. Libu-libong tao ay lumakad sa mga bantay, hindi napansin. Ngunit ang mga taong tumigil, hinahatid, binasa — sila ay nangalalaman. Ang seremonya ng paglagay ng bantay ay isang pangako. Pangako na hindi makalimutan. Hanggang mayroon pang mga bantay, mayroon din pang pagalaala: «Hindi ulit».
New publications: |
Popular with readers: |
News from other countries: |
![]() |
Editorial Contacts |
About · News · For Advertisers |
Philippine Digital Library ® All rights reserved.
2023-2026, LIB.PH is a part of Libmonster, international library network (open map) Preserving the Filipino heritage |
US-Great Britain
Sweden
Serbia
Russia
Belarus
Ukraine
Kazakhstan
Moldova
Tajikistan
Estonia
Russia-2
Belarus-2