“Siyam na Manok”:

Pangungusap: Is malayong palimpisestong kultural

Ang ballet ni P.I. Tchaikovsky na pinangungunahan ng “Siyam na Manok” ni E.T.A. Hoffman “Siyam na Manok at ang Kahariang Mousy” (1816) ay isang unikong kultural na palimpisestong kultural, kung saan ang orihinal na teksto ay maraming beses ay muling sinulat at pinapahalagahan. Ang pagkakaiba sa pagitan ng malungkot, ironiko, at psikolohikal na kumplikadong nobela ni Hoffman at ang liwanag, paskansang, halos didaktikong ballet na kung saan siya ay pumasok sa masasamang kaalaman ng XX-XXI siglo, ay nagpapakita ng mga mekanismo ng kultural na adaptasyon, sensur, at mitolohiya. Ang pag-aaral ng pagbabago na ito ay nangangailangan ng interdisiplinaryong diskarte, kasama ang literatura, musikolohiya, kasaysayan ng ballet, at sisiyolohiya ng sining.

Hoffmann: ang psikolohikal na kwento ng takot

Ang orihinal na kwento ni Hoffman ay isang komplikadong gawa na may ilang mga sasakyang kahulugan:

Ang trauma at ang pagtagumpay nito: Ang kuwento ay nagsisimula sa isang tunay na kasaysayan ng pamangkin ni Hoffman, si Marie, na nangahulog sa pabibenang dulang noong siya ay kabataan at nagkaroon ng trauma sa ulo. Ito ay nagpapakita sa motibo ng sugat ng Siyam na Manok, na nagpapagaling lamang pagkatapos ng pagtagumpay laban sa Kahariang Mousy. Ang kwento ay naging metaphore ng paggamot ng pambata na trauma sa pamamagitan ng pag-ibig at katapatan.

Ang pagkakadamyot at ang pagkakasama: Si Hoffman, isang abogado sa propesyon, ay mahusay na nagtatanong sa hangganan sa pagitan ng realidad at pagkakasama. Ang Tiyuhang Drosselmeier ay hindi isang mabuting magbabagong sasakyan, kundi isang malumang, demiurgikong karakter na may “malaking dilaw na mukha” at itim na plasteryo sa mata, na gumagawa ng magandang mga toy at mapanganib na awtomata. Ang kontrasta sa pagitan ng mundo (kuklos/kabataan, pambata/adulto) ay nagbibigay ng nakakapagtaka at surreal na atmo.

Ang grotesko at ang satsira sa lipunan: Ang Kahariang Kuklos ay hindi lamang isang lugar ng mga himala, kundi isang parodya sa burgesong lipunan sa kanyang mga kundisyon. Ang kwento ng matigas na manok na Krokodil at ang Prinsesa Pirlipat ay isang satsira sa kastismong, panlabas na kagandahan, at pagkakasama.

Isang kagila-gilalas na katotohanan: Sa orihinal, ang pangalan ng pangunahing pangkatayong babae ay Marie, hindi si Clara. Si Clara ay ang kanyang toy. Ang pagpalit sa bersyon ng ballet na ito ay nag-aalis ng mahalagang detalye: Si Marie ay nagkakasama sa toy, na nagpapalakas ng motibo ng paglilinis ng hangganan ng pagkakakilanlan.

Tchaikovsky at Ivanov/Petipa: ang unang pagsasalba ng adaptasyon

Ang libretto ni Marius Petipa, na isinulat ayon sa Pranses na adaptasyon ni Alexandre Dumas pater, ay naging unang at desidwal na pagsasalba, na pinahinahin ang teksto ni Hoffman.

Ang pagpahinahin ng psikolohikal na elemento: Nagwala ang mga motibo ng takot, pagkakasama, at pagkakadamyot. Ang kuwento ay naging isang linya na kwento ng kabutihan, na nagtagumpay laban sa kasamaan. Ang Drosselmeier ay naging mabuting kapatid na lalaki.

Ang pagpahinahin ng konteksto ng Pasko/Bagong Taon: Ang ballet ay inutusan ng direktor ng imperyal na teater para sa Pasko ng 1892. Ginawa ni Petipa ang malinaw na pagpokus sa pamilyar na pasko at ang kagalakan ng mga bata, na tumutugon sa pangangailangan ng publiko.

Ang musikal na galing ni Tchaikovsky bilang isang transendental na elemento: Ang musika ni Tchaikovsky, na napakagaling, ay nagpunta pa sa daan ng “paglilinis”. Ito ay pinunuwang ang kuwento ng pagpunyagi, kalinisan, at kaligtasan. Ang mga tema tulad ng “Tanghalan ng Fey Drazh” o Adagio mula sa pas de deux ay gumawa ng emosyonal na lupaing malayo mula sa ironiya at takot ni Hoffman.

Subalit at sa orihinal na bersyon ng ballet (horeografia ni Leo Ivanov) ay nananatili ang mga elemento ng nakakapagtaka at nakakatakot (halimbawa, ang mas malungkot na satsena ng labanan).

Soviet at American na interpretasyon: pagbuo ng kanon

Ang pinakamahalagang yugto sa pagbabago ng “Siyam na Manok” sa paskang must-see ay nangyari sa kalagitnaan ng XX siglo.

Ang bersyon ni George Balanchine (1954, New York City Ballet): Ginawa ni Balanchine, na lumaki sa Mariinsky Theatre ngunit nagtrabaho sa US, ang etalonal na hindi-Soviet na bersyon para sa Kanluran. Ginagamit niya ang pagpapa-ikot sa pasko, ginawa niya ang palabas na pinakamalinaw na malinaw, malambot, at madaling unawain. Ang ballet ay naging sentral na pamilyar na paskong gawain sa US, at ang kanyang estetika ay naiimpluwensyahan ng lahat ng mga susunod na pagtatanghal.

Soviet na pagtatanghal (halimbawa, sa pamamagitan ni Grigorovich, 1966): Sa USSR, kung saan ang Pasko ay nasa pagbabawal, ang “Siyam na Manok” ay naging pangunahing palabas sa Bagong Taon. Ginawa ni Yuri Grigorovich ang mas malayo mula sa Hoffman, ginawa niya ang palabas bilang isang filosopikal na alamat ng walang hanggang paglalaban ng kabutihan at kasamaan, kung saan si Marie (ang pangalan ay ibinalik) ay isang simbolo ng malinis, nakaligtas na kaluluwa. Ang ssayari ay naihiwalay mula sa “burgesong” na mga motibo, at ang pagpokus ay nasa kolektibong simbahan at pagtagumpay.

Subalit, sa pagtatapos ng XX siglo, naging global na “masasayaw” na kanon: ang ballet bilang isang magandang, walang kaguluhan na kwento ng isang batang babae, isang toy, pagtagumpay laban sa mga mousy, at paglalakbay sa Confetulenburg. Nag-iwan sa ilalim ang Hoffman.

Modernong pagbasa: pagbalik sa Hoffman at pagdekonstruksiyon ng kanon

Ngayon, sa huling 30 taon, aktibong bumabalik ang mga choreographer sa komplikasidad ng orihinal na teksto, nagdekonstruksiyon ng kanon.

Ang pagtuturo ng psikolohiya: Ang mga pagtatanghal na nagpokus sa trauma, paglago, at erotika.

Mats Ek (Swedish Royal Ballet): Ang kanyang “Siyam na Manok” (1999) ay isang malungkot, surreal na mundo ng malalaking bata sa pижамas, kung saan ang mga matanda ay lumalabas na parodiko, at ang kakanin ay malaki at nakakatakot. Ito ay isang kwento ng nakakasakit na paglipas mula sa pagkabata sa pagiging kabataan.

Yuri Posokhov (Bolshoi Theatre): Sa kanyang bersyon, si Clara ay isang batang babae sa kalooban, at ang pagpapa-wizard ay nanggagaling sa kanyang nagpapasiklab na imahinasyon. Ang ballet ay naging pag-aaral ng pag-iisip ng pambata na nagdaranas ng pag-iisa.

Ang panlipunang kritikal na diskarte: Ang mga choreographer ay gumagamit ng kuwento para sa pag-uusap sa kasalukuyan.

Michael Boriskin at Matthew Hart (San Francisco Ballet): Inilipat ang akto sa San Francisco noong 1915, ginawa ni Drosselmeier bilang isang tagapagtayo, at ang paglalakbay bilang isang pangarap ng bagong mundo.

Acram Khan (Royal Flemish Ballet): Inilagay ang kwento sa konteksto ng migrasyon at pagkawala ng tahanan. Ang pamilya ni Clara ay mga tagapaglipat, ang mga mousy ay mga puwersa na kinukukulo sa kanilang tahanan.

Ang teknolohikal at multimediyal na diskarte: Gamit ang mga proyeksyon, video art, at mga komplikadong dekoryasyon na nagiging bahagi ng aksyon, na nagbigay diin sa tema ng artificial/real (nakabatay sa Hoffman’s automata).